احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
1127
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
گل - ياس بنفش نامهاى ديگر : ياس - ياس رسمى - ياس خوشهاى . Lilas Common - Lilas Vulgaire - syringa - Common lilac - Lilac . مشخصات : گياهى است از خانوادهء زيتون , Oleaceae كه گونههاى مختلفى دارد و واريتههايى از آن پرپر مىباشد . گلهاى آن خوشهاى و بسيار معطر و رنگ حنايى ارغوانى و بنفش ولى كمدوام است . درختچهاى است به بلندى 3 - 2 متر . برگهاى آن بزرگ ، بيضى نوكتيز با قاعدهء قلبى شكل ، متقابل با دمبرگ دراز . ميوهء آن كپسول ، تخممرغى شكل به طول 5 / 1 - 1 سانتيمتر است كه در آن دانههاى درشت و بالدار ياس قرار دارد و پس از خشك شدن كپسول و شكافته شدن از آن خارج مىشوند . اين گياه از شمال شرقى امريكا برخاسته و از آنجا به اروپا و ساير مناطق دنيا انتشار يافته است و از گلهاى بسيار زيباى گلكارى است . خواص درمانى : آنها را با هموزن گل با روغن زيتون يا روغن كنجد مخلوط نموده و سه هفته در مقابل آفتاب قرار دهيد و روزى چند بار بهم بزنيد و گاهى گل را از روغن خارج كرده و گلهاى تازه بريزيد ، پس از سه هفته آن روغن را هر روز بر موضع بماليد . دردهاى روماتيسمى را تسكين مىدهد . برگ ياس بنفش تركيب شيميايى : مواد مانيت ، انورتين ، ساكاروز يك مادهء تلخ بىشكل به نام سيرينگو پيكرين - يك گلوكوزيد به نام سيرين ژين كه در اثر هيدروليز گلوكوز و سير ينژنين به دست مىآيد . خواص درمانى : سى گرم از آن را در يك ليتر آب بجوشانيد يا دم كنيد و آب صافكردهء آن را هر صبح و ظهر و شب يك فنجان بنوشيد . اسهال ساده ، اسهال خونى ، دلپيچههاى نفخى ، نقرس ، روماتيسم و ضعف اعصاب را درمان مىكند . پوست درختچهء ياس بنفش تركيب شيميايى : يك مادهء تلخ بىشكل به نام سيرينگو پيكرين - يك گلوكوزيد به نام سيرين ژين كه در اثر هيدروليز گلوكوز و سيرينژنين به دست مىآيد - مواد مانيت - انورتين - ساكاروز . خواص درمانى : سى گرم از آن را در يك ليتر آب بجوشانيد و آب آن را صاف نموده و هر صبح و ظهر و شب يك فنجان بنوشيد . تب را قطع مىكند .